Wiele roślin reklamowanych jako miododajne nie przyciąga zbyt wielu owadów. Efekt zależy głównie od nektaru, pyłku i długości kwitnienia, a nie od samego wyglądu kwiatu.
Najlepsze kwiaty dla pszczół
Pszczoły szukają przede wszystkim roślin, które dostarczają dużo nektaru i pyłku. W praktyce oznacza to gatunki o otwartych kwiatach, do których owad ma łatwy dostęp.
Do najczęściej polecanych roślin miododajnych dla pszczół należą:
- Lawenda wąskolistna – silnie pachnąca, kwitnie długo i jest chętnie odwiedzana przez pszczoły
- Facelia błękitna – jedna z najbardziej nektarodajnych roślin jednorocznych
- Jeżówka purpurowa – bylina o dużych, dostępnych kwiatach i długim kwitnieniu
- Koniczyna – klasyczna roślina pożytkowa, różne gatunki są lubiane przez pszczoły
- Szałwia – obfite kwiatostany i długi okres kwitnienia
- Ogórecznik lekarski – niebieskie kwiaty z łatwym dostępem do nektaru
- Chaber bławatek – chętnie odwiedzany, szczególnie przez pszczoły
Te gatunki łączy jedno – kwiaty są tak zbudowane, że nektar i pyłek są łatwo dostępne. Dzięki temu pszczoły nie marnują energii na skomplikowane poszukiwania.
Najlepsze kwiaty dla motyli
Motyle potrzebują przede wszystkim nektaru, ale równie ważna jest wygoda żerowania. Najlepiej sprawdzają się rośliny o rurkowatych lub zebranych w baldachy kwiatach, z których owad może spokojnie pobierać pokarm.
Jeśli zależy ci głównie na motylach, postaw na gatunki o obfitych kwiatostanach i długim sezonie kwitnienia. Do nich należą:
- Budleja – krzew, który bywa nazywany motylim krzewem ze względu na silne przyciąganie motyli
- Lawenda wąskolistna – atrakcyjna także dla motyli, choć częściej wymieniana przy pszczołach
- Jeżówka purpurowa – długi okres kwitnienia i duża powierzchnia kwiatów
- Szałwia omszona – gęste kwiatostany, po których motyle chętnie się poruszają
- Kocimiętka – bylina o niebieskich kwiatach, dobra na rabaty i do donic
- Rudbekia – żółte kwiaty odwiedzane przez motyle, szczególnie w drugiej połowie lata
Budleja jest jednym z najsilniejszych wyborów dla motyli. Nie oznacza to jednak, że pszczoły ją ignorują – w praktyce też ją odwiedzają, ale to motyle są główną grupą, dla której się ją sadzi.
Poniższe zestawienie ułatwia szybki wybór, gdy cel jest już jasny.
| Roślina | Najlepiej dla | Warunki uprawy |
|---|---|---|
| Lawenda wąskolistna | Pszczoły i motyle | Słońce, sucha gleba |
| Budleja | Motyle | Słońce, stanowisko osłonięte |
| Facelia błękitna | Pszczoły | Słońce, tolerancyjna |
| Jeżówka purpurowa | Pszczoły i motyle | Słońce, przepuszczalna gleba |
| Szałwia | Pszczoły i motyle | Słońce, umiarkowana wilgotność |
| Koniczyna | Pszczoły | Różne, zależnie od gatunku |
| Kocimiętka | Pszczoły i motyle | Słońce, tolerancyjna |
Rośliny dobre dla obu grup
Nie zawsze trzeba wybierać osobne gatunki dla pszczół i motyli. Wiele roślin sprawdza się w obu rolach, a to znacznie upraszcza planowanie nasadzeń.
Lawenda wąskolistna to najbezpieczniejszy wybór, gdy chcesz przyciągnąć jednocześnie pszczoły i motyle. Wymaga słońca i przepuszczalnej, raczej suchej gleby.
Podobnie działają jeżówka purpurowa, szałwia i kocimiętka. Dzięki nim ogród staje się atrakcyjny dla różnych zapylaczy bez konieczności sadzenia wielu specjalistycznych roślin.
Dlaczego jedne rośliny przyciągają bardziej niż inne?
O atrakcyjności rośliny decydują trzy elementy – nektar, pyłek i dostępność kwiatu. Brak jednego z nich sprawia, że nawet kolorowa roślina może zostać pominięta przez owady.
Długi okres kwitnienia dodatkowo zwiększa wartość nasadzeń. Dzięki niemu owady mają stałe źródło pokarmu przez wiele tygodni, a nie tylko przez kilka dni.
Kolory niebieskie, fioletowe i białe są często wymieniane jako atrakcyjne dla pszczół. To jednak tylko wskazówka, która nie zastąpi realnej zawartości nektaru.
Nie wybieraj roślin wyłącznie po kolorze kwiatów. Wiele odmian ozdobnych ma mało nektaru i w praktyce nie przyciąga zapylaczy.
Jak dobrać kwiaty do ogrodu i balkonu?
W ogrodzie najłatwiej stworzyć kilka grup roślin o różnych terminach kwitnienia. Dzięki temu nie będzie przerwy w dostępie do pożytku od wiosny do jesieni.
Na balkonie sprawdzają się rośliny kompaktowe, które dobrze znoszą uprawę w donicach. Lawenda, kocimiętka i szałwia omszona należą do gatunków, które nawet w pojemnikach potrafią obficie kwitnąć.
Ważne jest też stanowisko. Większość roślin miododajnych potrzebuje pełnego słońca, żeby wytworzyć dużo kwiatów i nektaru.
Zbyt mokra gleba osłabia lawendę, a w cieniu szałwia kwitnie znacznie słabiej.
Czego nie robić przy wyborze roślin dla zapylaczy?
Niektóre decyzje przy zakupie roślin kończą się rozczarowaniem. Oto najczęstsze pomyłki, które możesz łatwo wyeliminować.
- Nie kieruj się wyłącznie wyglądem kwiatów – ozdobne odmiany bywają ubogie w nektar
- Nie sadź pojedynczych egzemplarzy – owady chętniej odwiedzają większe grupy roślin
- Nie pomijaj warunków stanowiska – w cieniu lub mokrej glebie nawet dobre gatunki słabo kwitną
- Nie oczekuj, że jedna roślina rozwiąże problem – lepiej posadzić kilka gatunków o różnym terminie kwitnienia
Taki zestaw kilku gatunków daje znacznie lepsze rezultaty niż pojedyncza roślina, niezależnie od tego, jak efektownie wygląda.